最近公共祖先的定义
给定一颗有根树,若节点
最近公共祖先的性质
- 前序遍历中,
出现在所有 中元素之前,后序遍历中, 出现在所有 中元素之后。 - 两点间的最近公共祖先必定处在树上两点间的最短路径上。
,其中 表示 到 的距离, 表示 的深度。
最近公共祖先的求法
1 向上标记法
从
从
或是先将
时间复杂度:
2 树上倍增法
设
在预处理
之后,对于任意
- 设
,利用二进制拆分的思想,将 向上调整到与 同一深度。 - 若此时
,则 即为 。 - 否则,将
和 同时向上调整,并保持深度一致且二者不相会。此时 和 必定只差一步相会,即 。
每次查询的时间复杂度为
3 离线 Tarjan 算法
Tarjan 算法一种离线算法,即把所有询问一次性读入,一次性计算后再统一输出。
其本质上是使用并查集对向上标记法的优化。时间复杂度为
在深度优先遍历的任意时刻,树中的节点分为三类:
- 已被访问完毕并且回溯的节点,给这些节点标记一个整数
。 - 已被访问但尚未回溯的节点,这些节点就是当前正在访问的节点及该节点的祖先节点,给这些节点标记一个整数
。 - 尚未被访问的节点,给这些节点标记一个整数
。
对于正在访问的节点
此时,可以使用并查集优化该过程。
4 在线 RMQ 算法
对一个有根树进行深度优先遍历,得到该有根树的欧拉序列,即递归到该节点时记录节点编号,回溯时再记录一次节点编号。欧拉序列的长度为
对于树中的两个节点
接下来问题就转化为了区间最小值问题,可以使用 RMQ 算法解决。时间复杂度为
经典例题
树上倍增法
cpp
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;
const int N = 500010, M = 2 * N;
int h[N], e[M], ne[M], idx;
int n, m, s, t;
int d[N], f[N][25];
void add(int a, int b) {
e[idx] = b;
ne[idx] = h[a];
h[a] = idx++;
}
void bfs(int s) {
queue<int> q;
q.push(s);
d[s] = 1;
while (q.size()) {
int x = q.front();
q.pop();
for (int i = h[x]; i != -1; i = ne[i]) {
int y = e[i];
if (d[y]) continue;
d[y] = d[x] + 1;
f[y][0] = x;
for (int k = 1; k <= t; k++) {
f[y][k] = f[f[y][k - 1]][k - 1];
}
q.push(y);
}
}
}
int lca(int x, int y) {
if (d[x] < d[y]) swap(x, y);
for (int i = t; i >= 0; i--) {
if (d[f[x][i]] >= d[y]) x = f[x][i];
}
if (x == y) return x;
for (int i = t; i >= 0; i--) {
if (f[x][i] != f[y][i]) {
x = f[x][i];
y = f[y][i];
}
}
return f[x][0];
}
int main() {
memset(h, -1, sizeof h);
scanf("%d%d%d", &n, &m, &s);
for (int i = 1; i < n; i++) {
int a, b; scanf("%d%d", &a, &b);
add(a, b);
add(b, a);
}
t = int(log(n) / log(2)) + 1;
bfs(s);
while(m--) {
int a, b; scanf("%d%d", &a, &b);
printf("%d\n", lca(a, b));
}
return 0;
}离线 tarjan 算法(注意在本题中该算法存在爆栈风险)
cpp
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;
typedef pair<int, int> PII;
const int N = 500010, M = 2 * N;
int h[N], e[M], ne[M], idx;
int n, m, s;
int p[N], d[N], st[N];
vector<PII> query[N];
int res[M];
void add(int a, int b) {
e[idx] = b;
ne[idx] = h[a];
h[a] = idx++;
}
void dfs(int u, int fa) {
for (int i = h[u]; i != -1; i = ne[i]) {
int j = e[i];
if (j == fa) continue;
d[j] = d[u] + 1;
dfs(j, u);
}
}
int find(int x) {
if (p[x] != x) p[x] = find(p[x]);
return p[x];
}
void tarjan(int u) {
st[u] = 1;
for (int i = h[u]; i != -1; i = ne[i]) {
int j = e[i];
if (!st[j]) {
tarjan(j);
p[j] = u;
}
}
for (auto item : query[u]) {
int v = item.first, id = item.second;
if (st[v] == 2) res[id] = find(v);
}
st[u] = 2;
}
int main() {
memset(h, -1, sizeof h);
scanf("%d%d%d", &n, &m, &s);
for (int i = 1; i < n; i++) {
int a, b; scanf("%d%d", &a, &b);
add(a, b); add(b, a);
}
for (int i = 1; i <= m; i++) {
int a, b; scanf("%d%d", &a, &b);
if (a != b) {
query[a].push_back({b, i});
query[b].push_back({a, i});
}
}
for (int i = 1; i <= n; i++) p[i] = i;
dfs(s, -1);
tarjan(s);
for (int i = 1; i <= m; i++) printf("%d\n", res[i]);
return 0;
}